Na dzień dobry: podwójne znaczenie frazy

Znaczenie zwrotu w języku polskim

Zwrot na dzień dobry jest jednym z najbardziej powszechnych wyrażeń w języku polskim, który pełni kluczową rolę w codziennej komunikacji. Według definicji zawartych w renomowanych źródłach, takich jak Wielki słownik języka polskiego PAN, hasło to posiada dwa główne znaczenia, co podkreśla jego wszechstronność. Pierwsze odnosi się do kontekstu społecznego, drugie do sytuacyjnego wprowadzenia. Zrozumienie tych niuansów pozwala lepiej docenić bogactwo polszczyzny i jej subtelności w wyrażaniu intencji.

Na dzień dobry jako formuła powitalna

Na dzień dobry przede wszystkim funkcjonuje jako standardowa formuła powitalna, używana na początku interakcji międzyludzkich, szczególnie rano lub w sytuacjach formalnych i nieformalnych. To uprzejme powitanie sygnalizuje szacunek i otwartość na rozmowę, wpisując się w normy etykiety językowej. W słowniku języka polskiego podkreślono, że wyrażenie to jest synonimem 'witaj’ lub 'dzień dobry’, ale z dodatkowym akcentem na czasowy aspekt dnia.

Oto przykłady użycia na dzień dobry w roli powitalnej:

• • Na dzień dobry, pani sąsiadko! Jak tam zdrowie?*
• • Na dzień dobry, kochanie. Śniadanie już gotowe?
• • Na dzień dobry, szanowni państwo. Rozpoczynamy spotkanie.
• • Na dzień dobry, szefie. Raport jest na pani biurku.
• • Na dzień dobry, przyjacielu. Co słychać w ten piękny poranek?

Te przykłady ilustrują, jak zwrot adaptuje się do różnych relacji – od rodzinnych po zawodowe – czyniąc komunikację cieplejszą i bardziej naturalną.

Na dzień dobry na początek czegoś

Drugie znaczenie na dzień dobry odnosi się do 'na początek’ lub 'wstępnie’, oznaczając wprowadzenie do jakiejś aktywności, tematu czy wydarzenia. Tutaj wyrażenie traci charakter czysto powitalny, stając się narzędziem do oznaczenia inauguracji. W języku polskim takie użycie pojawia się w kontekstach narracyjnych, publicystycznych czy potocznych, podkreślając lekki, nieformalny ton.

Przykłady zastosowania na dzień dobry w znaczeniu 'na początek’:

• • Na dzień dobry zagadka: co ma cztery nogi i nie chodzi?*
• • Na dzień dobry nowina: dziś premiera nowego filmu.*
• • Na dzień dobry propozycja: idziemy na spacer?*
• • Na dzień dobry fakt: kawa poprawia koncentrację.*
• • Na dzień dobry żart: dlaczego komputer się przeziębił? Bo miał wirusa!*

Takie zwroty dodają lekkości wypowiedziom, szczególnie w mediach społecznościowych czy rozmowach towarzyskich, gdzie początek rozmowy ma być angażujący.

Na dzień dobry w Wielkim słowniku

Wielki słownik języka polskiego PAN to autorytatywne źródło wiedzy o języku polskim, gdzie hasło na dzień dobry jest szczegółowo opisane z podziałem na znaczenia. Dokumentacja podkreśla podwójny charakter zwrotu, opierając się na korpusach językowych i analizie użyć. To narzędzie dla lingwistów, nauczycieli i miłośników polszczyzny, zapewniające precyzyjne definicje.

Instytut Języka Polskiego PAN

Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk (PAN) jest instytucją odpowiedzialną za prowadzenie Wielkiego słownika języka polskiego. Zespół ekspertów z Instytutu Języka Polskiego PAN gromadzi dane leksykograficzne, weryfikując znaczenia haseł jak na dzień dobry na podstawie rzeczywistych tekstów. PAN gwarantuje naukową rzetelność, czyniąc słownik kluczowym zasobem dla badań nad językiem polskim.

Data ostatniej modyfikacji dokumentu

Dokument hasła na dzień dobry w Wielkim słowniku przeszedł ostatnią modyfikację 02.07.2017. Ta data wskazuje na systematyczne aktualizacje, uwzględniające ewolucję języka. Mimo upływu czasu, definicje pozostają aktualne, odzwierciedlając stabilność zwrotu w polszczyźnie.

Projekt słownika i dofinansowanie

Rozwój Wielkiego słownika języka polskiego PAN wspiera projekt finansowany publicznie, co podkreśla znaczenie humanistyki w Polsce. Inicjatywa ta nie tylko digitalizuje wiedzę, ale także zapewnia dostęp do precyzyjnych opisów haseł, w tym na dzień dobry.

Narodowy Program Rozwoju Humanistyki

Projekt słownika realizowany jest w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (NPRH), przyznanego przez Ministra Nauki. Numer projektu to NPRH/DN/SP/0002/2023/12, co świadczy o strategicznym wsparciu dla leksykografii. NPRH promuje rozwój zasobów językowych, przyczyniając się do zachowania dziedzictwa języka polskiego.

Kwota dofinansowania z budżetu

Dofinansowanie pochodzi ze środków budżetu państwa i wynosi dokładnie 887 512,50 zł. Całkowita wartość projektu to taka sama kwota, co podkreśla pełne pokrycie kosztów przez państwo. Te fundusze umożliwiają prace nad hasłami jak na dzień dobry, zapewniając wysoką jakość dokumentacji.

Dostępność strony słownika online

Strona Wielkiego słownika języka polskiego PAN online jest zaprojektowana z myślą o szerokim gronie użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami. Funkcje dostępności ułatwiają korzystanie z haseł, takich jak na dzień dobry, promując inkluzywność w dostępie do wiedzy językowej.

Opcje powiększania tekstu

Strona oferuje opcje powiększania tekstu dostępne poprzez specjalne menu dostępności. Użytkownicy mogą łatwo zwiększać czcionkę, co ułatwia czytanie definicji i przykładów, szczególnie dla osób z problemami wzroku.

Wysoki kontrast dla czytelności

Dodatkowo, funkcja wysokiego kontrastu poprawia czytelność treści. Menu dostępności pozwala na przełączenie trybu, gdzie tło i tekst zyskują wyraźniejszy kontrast, idealny dla użytkowników z zaburzeniami percepcji wizualnej. Te rozwiązania sprawiają, że słownik jest przyjazny dla wszystkich.